Glutatyon Nedir? Glutatyon Seviyeleri Nasıl Arttırılır?

Glutatyonun faydaları, düşük glutatyon belirtileri, doğal glutatyon kaynakları ve glutatyon seviyelerini yükseltme yöntemleri hakkında kapsamlı rehber.

GLUTATYON NEDİR VE GLUTATYON SEVİYELERİMİZİ NASIL ARTTIRABİLİRİZ?

Glutatyon Nedir?

Glutatyon vücudunuzda çok önemli bir antioksidan görevi görür, aynı zamanda oksidatif stresin kritik bir düzenleyicisidir. Glutatyon vücudumuzdaki tüm hücrelerde bulunur. Serbest radikallerle nötralize olur ve karaciğerde detoksifiye olur.

Vücudumuzda doğal olarak az da olsa glutatyon üretilir. Ancak kötü beslenme, kronik stres, antibiyotik maruziyeti ve kronik otoimmün hastalıkların olması vücuttaki glutatyonu hızla tüketir.

Glutatyon Ne İşe Yarar?

Glutatyon vücudunuzdaki birçok kimyasal reaksiyonda rol oynar. Bunlar:

  • Serbest radikalleri ve diğer reaktif oksijen türlerini temizler.
  • Hidrojen peroksit gibi peroksitleri indirger.
  • Zararlı maddelerle birleşerek vücuttan atılmasını sağlar.
  • Nitrik oksit metabolizmasında rol oynar.
  • Formaldehit gibi toksik maddelerin vücuttan uzaklaştırılmasına yardımcı olur.
  • Prostaglandinlerin dönüşümünde görev alır.
  • Metilglioksal gibi zararlı bileşikleri D-laktata dönüştürür.
  • Hücresel proteinlerin yapısını düzenler.
  • Hücre çoğalmasını ve bağışıklık hücrelerinin işlevlerini destekler.
  • Spermatogenez ve sperm olgunlaşmasını sağlar.
  • Bağışıklık tepkilerini güçlendirir ve sitokin üretimini destekler.
  • İnfluenza virüsünün enfeksiyonunu önler.
  • Hücrelerin oksidatif stresle mücadele etmesine yardımcı olur.

Glutatyon Hangi Durumlarda Azalır?

Yaşlandıkça glutatyon tedariki azalır, vücut daha az üretir.

  • Oksidatif stres
  • İyonize radyasyon
  • Protein yetersiz beslenme, yüksek yağlı diyet
  • Çevresel toksinler, ağır metal maruziyeti
  • Alzheimer hastalığı
  • Kanser
  • Kronik Karaciğer Hastalığı
  • Bilişsel Bozukluk
  • Kistik Fibroz
  • Diyabet, özellikle kontrolsüz diyabet
  • HIV / AIDS
  • Hipertansiyon
  • Hem erkeklerde hem de kadınlarda kısırlık
  • Lupus
  • Akıl sağlığı bozuklukları
  • Multipl Skleroz
  • Nörodejeneratif bozukluklar
  • Parkinson hastalığı

Düşük Glutatyon Belirtileri

  • Tükenmişlik
  • Beyin sisi
  • Uyku sorunları
  • Sık enfeksiyonlar
  • Anemi
  • Koordinasyon kaybı
  • Nöbetler

Glutatyon Seviyelerini Yükseltecek Besinler ve Günlük Glutatyon Dozu

Glutatyon Lipozomal: 500–1000 mg/gün

Glutatyon, mide asidik ortamında tahrip olabilmektedir. Lipozomlar, hem hidrofilik hem de lipofilik maddelerin daha verimli bir şekilde emilmesini ve taşınmasını sağlayarak oksidasyon ve bozulmaya karşı daha büyük bir koruma sunacağından glutatyonun taşınması için etkili bir yöntemdir.

Glutatyon takviyesi ihtiyacı olduğunun diğer bir belirteci kan tahlillerinde yer alan GGT değeridir.

GGT değeri kronik karaciğer hastalıklarında ve alkoliklerde yükseldiği gibi hücrelerimizin glutatyon ihtiyacı olduğu yoğun dönemde de yükselebilir. Kadında 12-16 u/l, erkekte 16-20 seviyesinin üzerinde GGT değeriniz var ise glutatyon takviyesi almanız hekim tarafından önerilebilir.

Glutatyon takviye olarak alındığında muhakkak bazı vitaminlere de ihtiyaç vardır.

Glutatyon aktivasyonu ve yapılması için selenyum ve vitamin B2 almak gerekir. Vitamin B2 ve selenyum, glutatyon peroksidaz adı verilen enzimin kofaktörleridir. Bunlar yoksa glutatyon yapımı azalır; zaten yaşla beraber de azalır.

Peki glutatyon dışarıdan almaktansa vücudumuz kendisi üretebilir mi? Evet.

Peki nasıl mümkün? Aldığımız gıdalar, pişirme yöntemleri ve kullandığımız sağlıklı yağlarla glutatyondan zengin gıdaları hayatımıza sokarak sentezini sağlayabiliriz.

1) Glutatyondan Zengin Gıdalar

Ispanak, avokado, kuşkonmaz ve bamya en zengin besin kaynaklarındandır.

2) Kükürtten Zengin Gıdalar

Glutatyonun sentezi için kükürt gereklidir.

Sığır eti, balık, kümes hayvanları, brokoli, brüksel lahanası, kara lahana, tere, hardal otu.

3) C Vitamini

C vitamini glutatyon seviyelerini korumada rol oynar. Oksitlenmiş glutatyonu aktif formuna geri dönüştürerek yeniden işlenmesine yardımcı olur.

Çilek, turunçgiller, papaya, kivi ve dolmalık biber.

4) Selenyumdan Zengin Gıdalar

Selenyum glutatyonun bir kofaktörüdür. Glutatyon aktivitesi için gerekli bir maddedir.

Sığır eti, tavuk, balık, sakatatlar, süzme peynir, esmer pirinç, Brezilya fıstığı.

5) Zerdeçal Özütü

Zerdeçalın ana bileşimi olan kurkumin özütü glutatyon seviyelerini arttırma yeteneğine sahiptir. Zerdeçal özütündeki kurkumin oranı baharatıyla alınacak kurkuminden daha fazladır.

Glutatyon Sentezi

Glutatyon sentezi için hücresel anlamda sağlıklı olmak için önce kan tahlillerimizin iyi olması, ardından bağırsaklarımızın ve karaciğerimizin iyi detoksifiye edebilmesi çok iyidir.

Yani her şeyimiz kötü ve sağlıksız ise glutatyon takviyesi sadece anlık iyileşme sağlayabilir. Hücresel anlamda iyileşmede bütüncül bakış önemlidir.

Kaynakça

WebMD. Glutathione: Uses, risks, and benefits.

Healthline. Glutathione benefits: What is it, uses, and risks.

Valko, M., Rhodes, C. J., Moncol, J., Izakovic, M., & Mazur, M. (2006). Free radicals, metals and antioxidants in oxidative stress-induced cancer. Chemical-Biological Interactions, 160(1), 1–40.

Wu, G., Lupton, J. R., Turner, N. D., Fang, Y.-Z., & Yang, S. (2004). Glutathione metabolism and its implications for health. The Journal of Nutrition, 134(3), 489–492.

How to increase glutathione. Healthline.

Meyers, C., et al. (2021). Insights into the role of inflammation in autoimmune diseases. Journal of Immunology, 205(2), 123-130.